SOSYAL KABADAYILIK – MOBBİNG

Kimi mühendis top sakalı olduğu için başkalarından uzak yalıtımlı odalarda iş görmeye maruz bırakılarak zorbaca psikolojik şiddete maruz kalır, kimi anlamsız ve gereksiz suçlamalarla sürekli savunma vermeye zorlanır, kimi kendinden yaşça büyük, önemli tecrübelere sahip eski kafalı yöneticisi tarafından yenilikçi fikirleri uygulamak istediğinde “sen kimsin, sen bu mesleği yaptığını mı sanıyorsun? Senin psikolojin bozuk, ruh sağlığın bozulmuş şeklinde düzenli ve ısrarlı sözlü tacize uğrar. Çalışanları başka birinin şef olmasını beklediği iş yerine işletme dışında transfer edilen özgüveni yüksek , iletişim becerileri kuvvetli  bir yönetici bile ekibi tarafından dışlanarak iletişime geçilmeyerek ve hatta hapşırdığında “çok yaşa” bile denilmeyerek sosyal kabadayılığa maruz kalmakta.

Mobbing kavramı Y kuşağıyla birlikte daha fazla telaffuz edillmeye başlandı. Duygusal taciz/yıldırma hatta literatürdeki başka bir ifadesi “işyeri terörü”. İngilizce “mobbing” kavramı “mob” kökünden gelmekte ve aşırı şiddetle ilişkili ve yasaya uygun olmayan kabalık anlamını taşımaktadır.

İş hayatında en öncelikli manevi ve yanı sıra maddi anlamda büyük zararlara yol açan duygusal taciz yakın geçmişte daha detaylı incelenmiş ve öncelikle Kuzey Amerika devamında Avrupa ve Uzak doğuda kabul edilen ismine ulaşmıştır: Mobbing

Mobbing, İşyerinde gerçekleşen bir veya daha fazla kişi tarafından bir veya daha fazla kişiye sistemli bir şekilde, düşmanca ve ahlak dışı bir yaklaşımla, süreklilik gösteren bir sıkılıkla, çok farklı sebepleri olabilien kişiyi sindirme maksadıyla kişinini özgüvenine uygulanan psikolojik ve hatta fiziksel saldırgan davranışlar olarak tanılanabilir.

Mobbing yöneticiden çalışana  olduğu gibi çalışandan yöneticiye ya da eş düzey çalışanlar arasında da uygulanabilmektedir.  Konuyla ilgili çok önemli araştırmalar olmamakla birlikte Almanya’da yapılan bir çalışma sonucunda büyük oranda üst tarafından ya da bu üstün işbirliği ile gerçekleştiğini  ifade etmektedir.  Ayrıca yoğun tempolu işyerlerinde çalışanlardan üstlerine  ya da yatay pozisyon çalışanları arasında da sosyal kabadayılık uygulandığı tespit edilmiştir. Duygusal tacizin iş hayatında cinsiyetinin olmadığı hem erkeklerin hem de kadınların eşit oranda maruz kalabildiği belirlenmiştir.

Kompleksli kişilik sorunu olarak ifade edilirken bunu uygulayanlar kendi eksiklerini örtbas etmek, koltuk sevdası ile onu kaybetme korkusu ve güvensizliğini başkalarını yıldırıp kontrolü ve gücün elinde tutma çabasıdır. Her olayda bir günah keçisi arayanlar mevkilerinden doğan gücü kolaylıkla başkalarını yıldırmaya kullanmaktadırlar. Leymann’a göre insanlar kendi eksiklerini telafi etmek için mobbinge başvuruyorlar. Aşırı kontrolcü, korkak, nevrotik ve iktidar açlığı yaşayan kişilerin tacizci davranışları güvensizlikten doğan kıskançlık ile ilişkilendiriliyor. Grup kurallarını kabul etmeye zorlamak, düşmanlıktan zevk almak, can sıkıntısı içerisinde oyuncak arayışı ve önyargılarını pekiştirmek için bu duygusal zorbalığı uygulanıyor.

Amaç çalışanı yıldırıp kaçırtmak, taciz uygulanan kişinin bozulan psikolojisiyle ego tatmini sağlamak. Genellikle zorbalar kurban olarak, işinde iyi performans gösteren, pozitif, çevresi tarafından sevilen, sağlam duruşlu, özgüveni yüksek, sosyal hayata bağlı, iş becerileri yüksek, güvenilir, yaratıcı ve yetenekli kişileri seçiyorlar.

Mobbing’e maruz kalan çalışanın kurban rolünü kabul etmemesi, savaş ortamına dahil olmaması, veri toplaması, olayları ve durumu açıklığa kavuşturması, konuyla ilgili yönetim ve insan kaynaklarını haberdar etmesi yapması gereken ilk adımlar. Tacizin devam etmesi ve bir sonuç alınmaması durumunda ise bir kaçış planı (yeni iş arama)  oluşturma, yaşadıklarını günlük notlar ile kaydetmesi, yazılı yapılan kabadayı içerikleri özenli bir şekilde dikkatlice ve sabır içinde kayıt altına almak ve yasaların elverdiği çerçevede yasal işlemler başlatması öneriliyor.

 Mobbing, iş motivasyonu, verimlilik ve iş hatalarına doğrudan etki eden bir kavram. Sürekli eleştirilen, yokmuş gibi davranılan hakkında asılsız söylentilere maruz kalan çalışan her güne stressle  başlıyor.İşe gitmemek için vücut öncelikle psikolojik sonrasında fiziksel rahatsızlıklar üretiyor. Sinirlilik, panik atak depresyon gibi rahatsızlıklar ülser, kalp gibi hastalıklara sebep oluyor.

 Şirketler için hatalı iş sonuçları doğurması ve verimliğine doğrudan etkileyen bir yapıya sahip olmasının yanı sıra çalışanları için haklı sebeple iş akdi feshine neden olması da şirket prestijini olumsuz etkilemektedir. Bu sebeple mobbing konusunda şirket yönetici ve insan kaynaklarının gerekli  tedbirleri alması ve konuya gereken  hassasiyeti göstermesi önem taşımaktadır.

Kaynak:

http://tr.wikipedia.org/wiki/Mobbing

http://www.mobbing.org.tr/

Fatoş Şerifaki

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s